Tytułem wstępu powiem, że nie jestem autorem niniejszego tekstu. Autorem jest Łukasz Witosz, autor publicysta.blogspot.com. Gościnny wpis dotyczy spraw, którymi zazwyczaj się nie zajmuję. Nie uważam, by było to błędem - wręcz przeciwnie, czasami trzeba zmienić temat, zdywersyfikować źródła, i tak dalej. Nie zajmuję się kwestiami bieżącej polityki (przynajmniej nie na blogu, co jakiś czas się odniosę do niej na fb). Bardziej interesują mnie sprawy ideologiczno-filozoficzno-dziwne. Ale nie ja jestem tu najważniejszy (a może?), więc teraz możecie sobie przeczytać wpis o tematyce bieżącej. Tylko, żeby była jasność. Autorem wpisu jest Łukasz Witosz. On to odpowiada za jego treść i do niego w postaci komentarzy zgłaszać można uwagi i zastrzeżenia (gratulacje możecie składać do mnie:). Pod tym wpisem w komentarzach ja również będę gościem - mam nadzieję, że w razie komentarzy Łukasz zechce odpowiedzieć. Co do ewentualnych moich uwag, postaram się je przedstawić najszybciej, jak będę miał możliwość. A więc zaczynajmy!

***

Łukasz Witosz: Ustawa śmieciowa - mizerne efekty i wysokie koszty

Pierwszego stycznia 2012 roku weszło w życie większość przepisów tzw. „ustawy śmieciowej” (konkretnie w dniu 15 lipca 2011 roku, prezydent Komorowski podpisał ustawę z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011 nr 152 poz. 897). Gminy mają 18 miesięcy na jej wprowadzenie. Ustawa budzi szereg kontrowersji. Oto kilka moich przemyśleń na ten temat.

W myśl nowej ustawy gmina staje się właścicielem śmieci, a co za tym idzie ma podpisywać umowy z prywatnymi przedsiębiorstwami z branży w zakresie odbierania odpadów. Umowa ma być rozstrzygana w drodze przetargu, a jej pokrycie finansowe ma zapewnić tzw. podatek śmieciowy, który gmina będzie pobierała od mieszkańców wspólnoty samorządowej. Celem ustawy ma być likwidacja problemu śmieci w gminach (np. problem nielegalnych wysypisk w lasach czy brak umów na wywóz śmieci).

Moim zdaniem ustawa problemu śmieci nie rozwiąże, a jest jedynie skutecznym instrumentem uzyskiwania przez władze gmin łapówek od przedsiębiorstw w zamian za pozytywne rozstrzygnięcie przetargów. Nie powinno to jednak nikogo dziwić – wszak każdy, czy to przedsiębiorca, czy to samorządowiec dba tylko o własne interesy. Tracą jednak na tym wszyscy mieszkańcy, bo mechanizm rynkowy zostaje zaburzony. Naliczanie tzw. „śmieciowego” ma być przeprowadzone według poniższych kryteriów:

Wszystkie powyższe propozycje są niesprawiedliwe, gdyż każda prowadzi do nieadekwatnego naliczania opłat za wywóz śmieci. W przypadku naliczania za osobę np. 4 osobowa rodzina, która produkuje dużo więcej śmieci, niż inna 4 osobowa rodzina, będzie płaciła tyle samo za wywóz śmieci. Inny przykład – osoba mieszkająca w dużym mieszkaniu samotnie, w przypadku uzależnienia stawki „śmieciowego” od ilości metrów kwadratowych . To naliczanie prowadzi do absurdów.

Problem śmieci nie zostanie rozwiązany, bo każdy produkuje różną ich ilość, a wywóz będzie zawsze taki sam (w tych samych ilościach i tych samych porach dla wszystkich). Poza tym system ten nie zachęca do oszczędzania i produkowania mniejszej ilości śmieci, bo przecież zyska tylko ten, który wyprodukuje więcej śmieci niż za nie zapłaci. System ten jest wybitnie antyśrodowiskowy. W ten sposób wzrost liczby produkowanych śmieci, będzie powodował wzrost wysokości podatku śmieciowego, a, jako że nie ma żadnych ustawowych limitów, gminy będą go z roku na rok podnosić do dużych rozmiarów.

Zdaje się, że głównym celem ustawy mają być kontrakty publiczne dla „śmieciowych” biznesmenów i powiązanych z nimi polityków samorządowych, którzy nieźle zarobią na przyszłych łapówkach. Czekać tylko, jak będą wychodzić afery związane z przetargami na wywóz śmieci. Odejście od rynkowych mechanizmów to swego rodzaju ponowna nacjonalizacja branży śmieciowej, a co za tym idzie wzrost cen usług i dramatyczny spadek ich jakości. Dlaczego Platforma Obywatelska i jej rząd idzie w stronę tak mało efektywnych i kosztownych rozwiązań problemu śmieci?  

Łukasz Witosz,

publicysta.blogspot.com.